Tháng ba, đọc lại bài thơ “Mùa xuân chín” của Hàn Mặc tử.

          Hàn Mặc Tử là một nhà thơ đi đầu trong các phong trào thơ mới. Thơ của ông mang tâm hồn, niềm đam mê mãnh liệt với thiên nhiên với cuộc sống và con người. Nhà nghiên cứu Chu Văn Sơn từng nhận định: “Thơ Hàn Mặc Tử là tiếng thơ cất lên từ sự hủy diệt để hướng về sự sống”. Đúng thế, khi đọc thơ ông, ta luôn thấy một tấm lòng khát khao yêu đời, khát khao sống. Một trong số những tiếng thơ trong trẻo song cũng đầy bí ẩn, đau thương là “ Mùa xuân chín”:

 Trong làn nắng ửng: khói mơ tan,
Đôi mái nhà tranh lấm tấm vàng.
Sột soạt gió trêu tà áo biếc,
Trên giàn thiên lý. Bóng xuân sang.

Sóng cỏ xanh tươi gợn tới trời
Bao cô thôn nữ hát trên đồi;
- Ngày mai trong đám xuân xanh ấy,
Có kẻ theo chồng bỏ cuộc chơi...

Tiếng ca vắt vẻo lưng chừng núi,
Hổn hển như lời của nước mây,
Thầm thĩ với ai ngồi dưới trúc,
Nghe ra ý vị và thơ ngây...

Khách xa gặp lúc mùa xuân chín,
Lòng trí bâng khuâng sực nhớ làng:
- “Chị ấy, năm nay còn gánh thóc
Dọc bờ sông trắng nắng chang chang?”

(Bài thơ này từng được sử dụng trong SGK Văn học 8 giai đoạn 1990-2002).

          Mạch cảm xúc bài thơ đi từ bức tranh ngoại cảnh đến tâm cảnh, từ cảnh xuân đến tình xuân. Một câu chuyện nhỏ được kể theo trình tự thời gian, từ quá khứ đến hiện tại với các mốc sự kiện trong cuộc đời con người. Dòng cảm nghĩ trữ tình của nhà thơ cũng men theo dòng tự sự này mà bộc lộ và cuối cùng đọng lại trong cái “giật mình” ở cuối bài thơ. Ngay từ nhan đề bài thơ đã gợi ra vẻ đẹp mùa xuân rực rỡ, tròn đầy. Cách dùng động từ trạng thái "chín" kết hợp với danh từ "mùa xuân" gợi cho ta liên tưởng về một mùa xuân đang vào giai đoạn đẹp nhất, căng tràn sức sống nhất. Mạch thơ được triển khai thông qua hệ thống hình ảnh, các biện pháp tu từ, sự phối hợp nhịp điệu và vần. Nhân vật trữ tình vừa hòa mình với thiên nhiên, trân trọng, nâng niu những vẻ đẹp bình dị của cuộc sống, vừa có những phút giây thoát li khỏi thực tại để trắc ẩn, ưu tư.  Giọng điệu bài thơ được biến chuyển khi tha thiết, Khi say sưa khi thì bị ngưng lại, tạo sự lắng đọng trong cảm xúc. Bài thơ tiêu biểu cho phong cách thơ Hàn Mặc Tử và thành công trên nhiều phương diện. Đặc biệt với ngôn từ giản dị, mộc mạc, dễ hiểu; hình ảnh thơ gần gũi, thân thuộc; giọng thơ tự nhiên, thủ thỉ, tâm tình. Đây chính là bức tranh xuân bằng ngôn từ và màu sắc cổ điển hài hoà, dân dã trẻ trung, bình dị được nhà thơ sử dụng hợp lý, tài tình.

           “Mùa xuân chín” của Hàn Mạc Tử đã vẽ nên một bức tranh thiên nhiên mùa xuân trong sáng, rạo rực, say mê. Qua đó, nhà thơ gửi gắm niềm khát khao giao cảm với cuộc đời, nỗi nhớ làng quê da diết và bày tỏ nỗi trăn trở trước sự hiện hữu của cái đẹp.